Atina Politeknik Ayaklanması

Cuneyt Yavuz

Yayınlanma16 Kasım 2022 15:03

Yunanistan Halk Cephesi Derbeci Faşist cuntaya karşı 17 Kasım’da başlayan ayaklanmada şehit düşenleri anmak için üniversite içerisinde bulunan anıta karanfiller bırakarak saygı duruşunda bulunuldu. Atina Politeknik Ayaklanması 1973 yılında Yunanistan’da 1967 yılından beri sürmekte olan askerî cuntaya karşı gerçekleştirilen büyük çaplı ayaklanma. 14 Kasım 1973’te başlayan olaylar cunta karşıtı geniş çaplı bir ayaklanmaya dönüşmüş ve 17 Kasım sabahı Politeknik kapısından giren tankla birlikte kanlı bir hal almıştır. Çok sayıda sivil toplum kuruluşları ve örgütleri üniversitesi çevresinde stant açarak üç gün boyunca burada çeşitli etkinliklerle şehit düşenleri anıp son gün üniversitesi önünden Amerikan konsolosluğu önüne kadar yürüyüş gerçekleştirecek

Atina Politeknik Ayaklanması Neler Yaşanmıştı

1973 yılında Yunanistan ‘da 1967 yılından beri sürmekte olan Askeri cuntaya karşı gerçekleştirilen büyük çaplı ayaklanma. 14 Kasım 1974’te başlayan olaylar cunta karşıtı geniş çaplı bir ayaklanmaya dönüşmüş ve 17 Kasım sabah Politeknik kapısından giren tankla birlikte kanlı bir hal almıştır.

21 Nisan 1967’den beri süren askeri dikta dönemi kişisel özgürlüklerin askıya alındığı, siyasi partilerin kapatıldığı, politikacıların ve vatandaşların politik görüşleri nedeniyle sürgüne gönderildiği, tutuklandığı ve işkence gördüğü bir dönem olarak tarihe geçmiştir.1973 yılında askerî cunta lideri Yorgo Papadopulos bir “liberalizasyon” dönemi başlatmış ve bu kapsamda siyasi tutuklular özgür bırakılmış, sansür kısmen kaldırılmış, yeni bir anayasa ve sivil yönetime dönüş için seçim yapılması sözü verilmiştir. Buna karşın muhalefet ve özellikle sosyalistler cuntaya karşı siyasi bir hareket başlatmışlardır.Birleşik Devletler sosyalistleri baskılamaya karşı gizli bir operasyon başlatmış ve buna yönelik John Maury önderliğinde bir CIA operasyonuyla cunta liderlerine destek vermiştir. Amerikan başkan yardımcısı Spiro Agnew cunta için “Perikles’in antik Atina’yı yönetmesinden beri Yunanistan’ın başına gelen en iyi şey” demiştir.Politik yaşamın her alanını kontrol etmeye çalışan cuntacılar 1967’den beri öğrenci birliklerini öğrenci seçimlerini yasaklayarak ele geçirmiş, öğrencileri zorla askere almış ve ulusal öğrenci birliğinin başına seçilmemişleri getirmiştir. Bu olaylar öğrenciler arasında darbecilere karşı bir hoşnutsuzluk yaratmış ve jeoloji öğrencisi Kostas Georgakis 1970 yılında Cenova da darbeyi protesto için intihar etmiştir. Bu olay dışında ilk toplu halk hareketi 21 Şubat 1973’te meydana gelmiştir.

Bu tarihte hukuk öğrencileri grev yapmış, kent merkezindeki atina Ünüversetisinde Hukuk Fakültesi binalarında barikat kurmuş ve 88 arkadaşlarının zorla askere alınması üzerine gençlerin zorla askere alınmasıyla ilgili yasanın iptalini istemişlerdir. Buna karşı polis müdahalesi yaşanmış ve birçok öğrenci polisin orantısız güç kullanımına maruz kalmıştır. Hukuk Fakültesinde yaşanan olaylar bazen Politeknik Ayaklanmasının ilk aşaması olarak kabul görür.

14 Kasım 1973 tarihinde Politeknik olarak da bilinen Atina Ulusal Teknik Ünüversitesi öğrencileri greve gitmiş ve askerî darbe rejimini protesto etmiştir. Kendilerini Osmanli imparatorluğu nun Mesolongi Kuşatması hakkında Yunan ulusal şairi Dionisios Solomos tarafından yazılan şiire referansla “Kuşatılmış Özgürler” (Ελεύθεροι Πολιορκημένοι) olarak adlandıran öğrenciler barikatlar kurmuş, laboratuvar gereçleriyle bir radyo istasyonu kurmuş ve tüm Atina’da yayın yapmıştır: Sonradan politikaya atılan Maria Damanaki mücadelenin sözcülerinden olmuştur. Ardından binlerce işçi ve genç Politeknik içinde ve dışında ayaklananlara katılmıştır.

17 Kasım 1973 tarihinin sabah saatlerinde geçiş hükûmeti Politeknik kapılarına çarpan bir tank göndermiştir. Bunun ardından Spiros Markezenis Papadopulos’a sıkıyönetimi tekrar devreye sokması talebinde bulunmuştur.

Olaylar Yunanistan dahil birçok ülkede terörist olarak görülen 17Kasim Devrimci Örgütü ‘nün adlandırılmasına ilham olmuştur.

17 Kasım ülkedeki tüm eğitim kurumlarında tatildir ve bu günde tüm üniversiteler kapalı olmasına rağmen öğrenciler tarafından anmalar gerçekleştirilir. Olayların merkezi Atina Politeknik öğrencilerin kampüsü ilk işgal ettiği 15 Kasımda kapalıdır. Öğrenciler ve politikacılar 1940’lardaki Yunan Direnisi nde hayatını kaybeden Politeknik öğrencilerinin adlarının olduğu anıta çelenk bırakırlar. Anma günü geleneksel olarak Politeknik kampüsünde başlayıp Birleşik Devletler elçiliğinde biten bir eylemle sona erer. Birçokları tarafından askeri dikta döneme karşı kahramanca bir direniş olarak görğlüp tiranlığa karşı direnişin simgesi olan ayaklanma kimileri içinse Yoannidis’in Markezinis tarafından başlatılan liberalizasyon dönemine son vermek için kullandığı bir araç olarak görülmektedir.C/YAhmet Turan

SON HABERLER

ROJAVA DEVRİMİ “İMRALI ÇİZGİSİ”Nİ DOĞRULADI MI?18 Temmuz 202609:52 ROJAVA VE SDG ABD’NİN UZANTISI MI?18 Temmuz 202609:50 ROJAVA’DA DEVRİM OLMADI MI?18 Temmuz 202609:47 MUTLAK BUTLAN” DARBESİ VE POLİTİK REJİM15 Temmuz 202620:08 SDG’NİN ZAAFLARI. 27 Nisan 202616:23

Diğer Haberler

ROJAVA DEVRİMİ “İMRALI ÇİZGİSİ”Nİ DOĞRULADI MI?