Askeri ambulansla 9 saat kelepçeli

Birçok hastalığı bulunan ve bireysel ihtiyaçlarını tek başına karşılamayan ağır hasta tutuklu Emin Gurban, Kocaeli 2 Nolu F Tipi Cezaevi’nden ambulansla Ereğli Yüksek Güvenli Kapalı Cezaevi’ne sevk edilerek, tek kişilik hücreye konuldu. Yaklaşık 10 yıldır Kocaeli 2 Nolu F Tipi Cezaevi’nde tutulan Gurban, 1 Aralık’ta rahatsızlığından dolayı Kocaeli Seka Devlet Hastanesi Acil Servisi’ne kaldırıldı ancak ağrılara dair tespit yapılamadan tekrar cezaevine gönderildi.

6 Aralık’ta ise vücudunun sağ tarafını hissetmediği gibi kusma ve birçok şikayet ile tekrar hastaneye sevk edilen Gurban, oradan da Nöroloji bölümüne sevk edildi. Tetkikler sonucu doktorlar, iki beyin damarının tıkandığı ve anjiyo olması gerektiği bilgisini verirken, 6 gün müşahede altında tutulan Gurban’ın tedavisine Kocaeli Tıp Fakültesi’nde devam edilmesi kararı verildi ve 12 Aralık’ta yeniden cezaevine geri gönderildi. Cezaevine döndükten sonra şikayetleri devam eden Gurban, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne sevk edilmeyi beklerken, 16 Aralık sabahı saat 06.00’da askeri bir ambulansla kelepçeli olarak 9 saat yolculuk yaptırılarak, Konya Ereğli Yüksek Güvenlikli Cezaevi’ne sevk edildi.

Kısmi felçli bir şekilde Kocaeli Seka Devlet Hastanesi aciline kaldırılan Gurban’ın ailesine bu gelişmeden bir gün sonra haber verildi. Hastaneye gittiklerinde Gurban’ın sağlık durumuyla ilgili bilgileri olmayan ailesi, askerler tarafından psikolojik şiddete maruz bırakıldı. Gurban’ın kişisel ihtiyaçlarını karşılayabilmek adına ailenin yaptığı refakat başvurusu reddedilirken, ağır hasta tutuklu Gurban enfeksiyon riskine rağmen günlerce temel ihtiyaçlarını karşılayamadı.

Seka Devlet Hastanesi’nde ziyaret eden ailesi, Gurban’ın baş dönmesi ve sürekli düşme riski yaşadığını söyledi. Ailesi, Gurban’ın 16 Aralık’ta Konya’ya sürgün edildiğini diğer tutuklulardan öğrendiğini, avukatına haber verilmediğini ve uzun uğraşlar sonrası kaldığı cezaevini öğrendiklerini belirtti.

İnsan Hakları Derneği’ne (İHD) konuya dair mektup yazan Gurban ailesinin dilekçesi, Adalet Bakanlığı’na ve Sağlık Bakanlığı’na gönderildi. Bunun yanı sıra tedavi yapılmadan sürgün edilmesi hakkında suç duyurusunda bulunan aile, Gurban’ın ölüme terk edildiğini söyledi.

Tekli hücrede tutulan ve bir haftadır sadece yoğurt ve ekmek tükettiğini ailesine anlatan Gurban’ın, bu hafta Konya Devlet Hastanesi’ne sevkinin yapılması beklenirken, hastanenin vereceği rapor sonucu 3 kişilik odaya geçirilmesi cezaevi idaresi tarafından değerlendirilecek.

Hasta tutuklu Emin Gurban’ın durumunu, İHD Merkez Yürütme Kurulu (MYK) üyesi Nuray Çevirmen’le konuştuk.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) “Umut Hakkı” kararına dair Türkiye’ye verdiği ihlal kararını hatırlatan Çevirmen, “Türkiye bu kararı uygulamadı. Sadece Emin Gurban için de değil, Abdullah Öcalan, Hayati Kaytan, Civan Boltan aklıma gelenler bunlarla ilgili olarak da yine ‘umut hakkından’ kaynaklı olarak ihlal kararları verildi. Ancak Türkiye ne yazık ki Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne imza atmış olmasına rağmen AİHM’in vermiş olduğu kararları uygulamıyor. Türkiye’de TCK kapsamında tutulan özellikle siyasi mahpusların hem hastalıklarından kaynaklı salıverilmeleri önünde pek çok engel var hem de bu ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlardan kaynaklı olur. Çünkü TCK ile AİHM içtihatları arasında bir uyumsuzluk söz konusu. O nedenle bu uyumsuzluğun ortadan kaldırılması ve AİHS’e uygun bir hale getirilmesi gerekiyor. Eğer bu sağlanırsa, pek çok tutuklu tahliye olacaktır” dedi.

Emin Gurban’ın refakatçi hakkının engellendiğini dile getiren Çevirmen,“Ağırlaştırılmış müebbet olmasından kaynaklı olarak ‘refakatçi gerekiyor’ raporunun olduğu belirtilmesine rağmen savcılık tarafından önce izin verilmedi. Ailesi baskı ile haklarını talep ederek, bir şekilde bu hakkı sağladılar. Bazen izin verildi, bazen hastanın yanına yaklaştırmadılar” diye belirtti.

“Gurban öz bakımını yapabilecek durumda değil” diyen Çevirmen, şöyle konuştu: “Zaten bu ‘Yüksek Güvenlikli’ inşa sebebi, ağır tecrit koşullarının tutsaklara uygulanması. Bu ağır tecrit koşulları, tutsakları sağlıklı olsalar bile aslında sağlıksız hale dönüştüren hem fiziksel hem de psikolojik olarak pek çok rahatsızlığa sebep olan kapatılma mekanlar. Ağır hasta tutukluların bir an önce tahliye edilmesi gerekiyor. Hastane raporu alındıktan sonra yine izleyeceğiz. Üçlü odaya alınması talebimizi ailesi de biz de yenileyeceğiz. Sürecini de takip edeceğiz.”

Cezaevlerinin kendi iç yönetmeliklerine göre tutuklu ailelerine bilgi vermesi gerektiğinin altını çizen Çevirmen, “Özellik siyasi tutsakları ailelerinden binlerce kilometre uzakta tutuyorlar ve bu tutsakların aileleri ile telefon görüşmeleri var. Kapalı görüşleri var, açık görüşleri var. O nedenle bunlardan haberdar olmaları gerekiyor. Gurban, hastalık sürecinin belli bir iyileşme evresine gelmesinden sonra sevkinin yapılmasını talep ediyor ancak idare tarafından bu kabul edilmiyor ve kelepçeli olarak 9 saat boyunca ailesine haber verilmeden sevk ediliyor. Yani bu her anlamda bir yaşam hakkı ihlaline neden olabilecek bir durumdur. O hasta mahpuslara geri dönülemeyecek bir durum söz konusu olmuş olsa, bunun sorumlusu kim olmuş olacak” dedi.